• Data: 2025-03-31 • Autor: Wioletta Dyl
Niedawno zmarł mój mąż, emeryt wojskowy. Zamieszkiwaliśmy w mieszkaniu służbowym przydzielonym mężowi po odejściu na emeryturę. Mieszkanie było przydzielone na mnie, żonę, oraz trójkę dzieci. Rozwodu z mężem nie miałam. Mąż wyprowadził się z mieszkania i nie zamieszkiwał w nim, nie informując o tym WAM-u . Mieszkał poza nim aż do śmierci, ok. 20 lat, pod innym adresem. Jak w takiej sytuacji wyglądają moje prawa do pozostania w mieszkaniu, którego głównym najemcą był mąż? Czy mam prawo ubiegać się o możliwość pozostania w mieszkaniu, nabyć tytuł najemcy po mężu?
Jak rozumiem, mieszkanie, które Pani zajmowała wraz z mężem (tylko hipotetycznie), wynikało z decyzji przydziałowej. W zakresie problematyki poruszonej w Pani pytaniu konieczne jest odniesienie się do treści przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 23 ustawy stanowi, że:
„3. W razie śmierci:
1) żołnierza służby stałej, który do dnia śmierci zajmował lokal mieszkalny, lub nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub jego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową,
2) żołnierza służby kontraktowej, który do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub którego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową,
3) żołnierza pełniącego służbę kandydacką, nadterminową zasadniczą służbę wojskową, służbę przygotowawczą albo służbę okresową, którego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową,
4) żołnierza, o którym w pkt 1–3, zmarłego w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie, albo w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej
– wspólnie zamieszkałym z nim w dniu jego śmierci: małżonkowi, zstępnym, wstępnym, osobom przysposobionym i osobom przysposabiającym przysługują uprawnienia, o których mowa w ust. 4.
4. Osobom, o których mowa w ust. 3, przysługują:
1) odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, wypłacana uprawnionym w częściach równych:
a) w wysokości obliczonej według ilości norm przysługujących zmarłemu żołnierzowi w dniu jego śmierci,
b) w wysokości 80% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, obliczonej według zasad określonych w art. 47, o ile śmierć żołnierza pozostaje w związku ze służbą wojskową, albo
2) zajmowany lokal mieszkalny, lokal zamienny w przypadku zajmowania kwatery, jeżeli Agencja ma taki w swoim zasobie mieszkaniowym i internatowym, za ich zgodą, albo
3) lokal mieszkalny odpowiadający uprawnieniom żołnierza w dniu jego śmierci, ustalonym na zasadach określonych w art. 26 ust. 1–4, będący w zasobie mieszkaniowym i internatowym Agencji, w wybranej przez nich miejscowości, o ile śmierć żołnierza pozostaje w związku ze służbą wojskową, na ich wniosek”.
A zatem art. 23 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP uzależnia nabycie przez dzieci czy małżonkę zmarłego żołnierza prawa do kwatery od wspólnego zamieszkiwania w kwaterze w dniu jego śmierci. Warunek ten nie obejmuje zameldowania, lecz także kwestię wspólnego zamieszkiwania. Trzeba bowiem pamiętać, że prawo do mieszkania z zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie wchodzi w skład spadku po Pani mężu i nie podlega dziedziczeniu.
Podobne uregulowania zawiera art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Według art. 23 ust. 1 tej ustawy „osoby, którym do dnia wejścia w życie ustawy [1 lipca 2004 r.] przydzielono osobną kwaterę stałą, zachowują nabyte do tego dnia uprawnienia na czas zajmowania tej kwatery”.
Natomiast 1a tego artykułu wskazuje, iż „w razie śmierci osoby, o której mowa w ust. 1, zamieszkałej w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, niebędącym kwaterą, wspólnie z nią zamieszkałe w chwili jej śmierci osoby, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy [w tym również dzieci], o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają prawo zamieszkiwać w tym lokalu mieszkalnym”.
W tym przypadku dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydaje osobom uprawnionym decyzję o prawie zamieszkiwania.
Jak wynika z powyższego, prawo do odprawy mieszkaniowej lub prawo do zajmowanego przez zmarłego żołnierza lokalu przysługuje wyłącznie osobom bliskim wspólnie zamieszkałym z żołnierzem. Opierając się zaś na treści wyłącznie tej ustawy należy stwierdzić, iż prawo Pani do zajmowania kwaterunkowego mieszkania z WAM po mężu przysługiwałoby Pani, gdy w chwili śmierci męża zajmowałaby Pani z nim ten lokal. Tutaj mamy problem taki, że mąż zajmował inne mieszkanie.
Niemniej jednak art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP stanowi, iż „w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej”. Zatem w przypadku problemu mogłaby Pani wystąpić do dyrektora oddziału regionalnego WAM z wnioskiem o wydanie decyzji o prawie do zamieszkania w lokalu mieszkalnym, w szczególności gdy wydane zostało na Panią. Niestety, jeżeli fakt niezamieszkiwania Pani męża w przydzielonym mieszkania będzie Agencji wiadomym, może być trudno.
Małżonka żołnierza służby stałej, który zmarł w trakcie pełnienia służby wojskowej, miała prawo pozostać w zajmowanym wspólnie mieszkaniu służbowym. Prawo to przysługiwało jej, ponieważ wspólnie zamieszkiwała z mężem w dniu jego śmierci.
Syn żołnierza pełniącego służbę kandydacką, który zginął w trakcie ćwiczeń wojskowych, uzyskał prawo do lokalu zamiennego, ponieważ zamieszkiwał z ojcem w dniu jego śmierci, a lokal służbowy musiał zostać przekazany do dyspozycji Agencji.
Żona emerytowanego żołnierza, który zmarł wskutek obrażeń odniesionych podczas pełnienia służby, otrzymała prawo do odprawy mieszkaniowej w wysokości 80% wartości lokalu, ponieważ śmierć żołnierza była związana ze służbą wojskową.
Podsumowując, prawo do mieszkania po zmarłym żołnierzu lub odprawy mieszkaniowej przysługuje bliskim osobom, które wspólnie z nim zamieszkiwały w dniu jego śmierci. W szczególnych przypadkach możliwe jest uzyskanie prawa do zamieszkania na czas oznaczony na podstawie decyzji dyrektora oddziału regionalnego WAM, za zgodą Ministra Obrony Narodowej.
Oferujemy specjalistyczne porady prawne w zakresie praw do lokali mieszkalnych po zmarłych żołnierzach oraz odpraw mieszkaniowych. Skontaktuj się z nami, aby uzyskać profesjonalne wsparcie w dochodzeniu swoich praw i przygotowaniu niezbędnych wniosków.
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - Dz.U. 1995 nr 86 poz. 433
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika